Wizerunek miasta

Znaki miejskie 2

05 maja 2015

 

Co znaczy dobre logo miasta? Czy istnieją jasne kryteria oceny, wg.których można kwalifikować jedno logo jako dobre a inne złe? Fachowcy, czyli specjaliści komunikowania wizualnego, na pytanie jakie „jest dobre logo” odpowiadają, że takie, które stanowi pewien uniwersalny skrót myślowy, które jest, łatwo zauważalne i trwale kodujące się w pamięci. A może rację mają ci, którzy z kolei twierdzą, że dobre logo to takie, które wskaże burmistrz bądź prezydent miasta. W końcu to oni o tym decydują.Jak życie pokazuje coś tu jest na rzeczy.

Najważniejsze cechy dobrego logo, rozumianego nie jako obrazek lecz narzędzie komunikowania o mieście, to spełnianie przez ten znak kilku istotnych wymogów. Dotyczą one poprawności zaprojektowania znaku, jego funkcjonalności, unikatowości, dobrego reprezentowania miasta oraz wymogów estetycznych. Każdy z wymienionych wymogów wg. których można oceniać znaki miejskie powinien zawierać się łącznie w jednym projekcie. Takim, który stanowi kwintesencję różnych komunikatów, wartości i skojarzeń jakie logo czyli komunikat wizualny powinien zawierać.

Poprawność projektowa oznacza, że logo jest technicznie poprawne głównie w sensie graficznym, o dobrze skomponowanych elementach składowych tak aby tworzyły one spójną całość. Poprawność techniczna, wymóg istotny, dotyczy takich spraw jak dopracowany kształt znaku, proporcjonalne zagospodarowanie jego przestrzeni, spójności znaku z logotypem (nazwą miasta), czytelności, odpowiedniego doboru kolorów znaku.

Wymóg funkcjonalności logo, jako znaku miejskiego, to min łatwość jego skalowania od małego nadruku do nadruku np. na nośnikach reklamy wielkoformatowej, typu billboard. Funkcjonalność dotyczy także kolorów, czyli taki ich dobór, który zapewni dobrą czytelność logo na ciemnych i jasnych tłach przenoszonego tam w różnych technikach i na różne podłoża.Także łatwe stosowanie znaku w mediach elektronicznych np. portalach społecznościowych. Zaprzeczeniem funkcjonalności jest np. zbytnie skomplikowanie grafiki znaku. Sens w tym aby logo nie starało się opisywać obrazowo wszystkich walorów miasta, lecz tworzyło wyobrażenie o mieście przy pomocy możliwie ograniczonych środków wyrazu. Proste logo można umieszczać wszędzie. Logo zbyt ilustracyjne i skomplikowane często takich możliwości nie daje.

Dobre reprezentowanie miasta przy pomocy logo oznacza, że znak ten z jednej strony powinien odpowiadać charakterowi miasta, z drugiej wyrażać lub sygnalizować jego ideę promocyjną. Powinien dobrze obrazować i komunikować istotę tożsamości miasta. I jednocześnie być łatwo zauważalne, łatwo zapamiętywane.

Unikatowość logo to jego oryginalność, niepowtarzalność, wyróżnianie się a także ekspresyjność. Błędne marketingowo są znaki wzorowane na innych znakach miejskich. Szczególnie tych, które wyróżniły się swoją unikatowością. Podobny pomysł nie da się wielokrotnie eksploatować z takim samym sukcesem. Unikatowość logo można wyrażać np. przemyślanej kompozycji znaku. Tu zaprzeczeniem bywa przypadkowe zestawienie nazwy miasta z jakimś elementem graficznym. Oryginalne logo powinno być odporne na upływ czasu tzn. zaprojektowane tak, aby znak próbie czas sprostał.

I kwestia estetyki znaku. Tu nieco trudniej o wyjaśnienie jako, że pojęcie „estetyczny”, zawiera dużo subiektywizmu. Uznaje się, że ten wymóg powinien być traktowany jako uzupełniający, na przykład wymogi użyteczności logo. Warto pamiętać, że sprowadzanie oceny logo wyłącznie do walorów estetycznych znaku może prowadzić do nikąd. A to głównie dlatego, że mowa jest o środku komunikacji a nie o ładnej grafice.

Jaki wniosek wynika z prezentacji walorów dobrego logo? Otóż większość znaków miejskich posiada poszczególne walory. Jednak dobry znak powinien posiadać je wszystkie łącznie. Inny wniosek, że walory te to nie tylko wyłączne zadanie grafika- projektanta, ale zaangażowanie wielu innych osób. Dobre logo ma być przede wszystkim narzędziem skutecznym marketingowo a nie bardziej, lub mniej, interesującym ozdobnikiem lub elementem dekoracyjnym.

Spróbujmy dokonać nieco subiektywnego przeglądu wybranych znaków, wskazując na walory tworzące dobry znak lub przeciwnie, z powodu ich braku czy też niepełności powodujące, że znaku do tzw. dobrych zaliczyć nie można. Kilka lat temu wdrożona została nowa identyfikacja wizualna Amsterdamu. Obejmuje ona min. cały system wyprowadzonych z herbu miasta znaków dotyczących wszystkich  agend i spółek zależnych od miasta. To ciekawe ujęcie, u nas w zasadzie niespotykane. Zamiast wariantowania znaku, dla poszczególnych jednostek miejskich, system ten wprowadził jeden znak dla wszystkich. W efekcie Amsterdam wyróżnia się jednolitością znaków, co z pewnością pozwala zaoszczędzić wydatki na znakowanie nowych instytucji. Tak pomyślany system ułatwia zarządzanie nim, co uprawnia do oceny, że to bardzo dobry pomysł.

Amsterdam logoCiekawe rozwiązanie wprowadzono w niemieckim Bochum. Miasto również przyjęło znak wywodzący się z herbu. W efekcie uzyskano proste, użyteczne, wariantowe logo miasta. Poza tym czytelne, zrozumiałe i łatwo zapamiętywalne.

logo BochumRównie ciekawe jest rozwiązanie przyjęte przez amerykańskie miasto Covington. Grafika znaku to pierwsza litera nazwy miasta. Wpisana w literę ręka pozwala na wariantowe operowanie jej gestami, co dobrze wariantuje cały znak.

Covington logoCzeski Prostejov zdecydował się na logo maksymalnie uproszczone. Takich uproszczeń wśród znaków miejskich jest niewiele. Brakuje w tym znaku tak częstych budowli, obiektów przyrodniczych czy motywów maksymalnie ogranych typu słońce, rzeczka, lasek. Projektanci tego logo słusznie zauważyli przystępując do prac, że symbolika i przypisanie do miejsca nie stają się nagle tak oczywiste w momencie powstania logo, jak w trakcie jego stosowania. Logo proste wymaga dużej kultury i umiarkowania w stosowaniu tego znaku.

Prostejov logoZnane są powszechnie logo miast z grafiką serduszka. Znane, bo spotykamy się z dużą liczbą plagiatów jednego projektu. Moda na serduszka w logo dotarła także do nas. Czy decydując się na taki pomysł zastanawiano się nad tym czy będzie skutecznie wyróżniać miasto?

I LOVE logoZresztą daleko idące inspiracje już istniejącym znakiem doprowadziły i u nas do zabawnych sytuacji.

 logo Białegostoku i Gay Center, Poznania i KoninaInną kategorią inspirowania się istniejącymi znakami są znaki miast zawierające w grafice ten sam motyw. Tu najpopularniejszym, okazał się motyw słońca, jako komunikat o mieście.

grzeje słoneczkoJako nietrafione, nie spełniające podstawowych wymogów stawianych logo jako znakowi miejskiemu, przywołajmy logo gminy Olszewo-Borki. Znak jest przesadnie ilustracyjny, co powoduje, że nadmiar tych elementów skutecznie znak unieczytelnia. Szczególnie, jeśli grafikę znaku pomniejszyć. To istotne, jako że znak ten w przypadku gminy częściej będzie eksponowany w małych formatach niż na dużych billboardach. Podobne uwagi można zgłaszać w stosunku do wielu funkcjonujących u nas znaków. Brak w nich treści, oryginalności. Oto wybrane zupełnie przypadkowo dowody:

nijakie znakiOdrębną, lecz wyrazistą, grupę znaków naszych miejsc i miejscowości tworzą znaki wykonane z brakiem poszanowania warsztatu projektanta. W większości są to znaki przygotowywane w tzw „własnym zakresie”, co niestety widoczne jest na pierwszy rzut oka. Zlecający i wdrażający takie znaki pewnie nieco zaoszczędzili na projekcie, ale negatywne skutki posługiwania się takim znakiem-koszmarkiem są z całą pewnością znacznie większe i kosztowniejsze.

nijakie znaki 2Na przeciwległym biegunie znaków bez pomysłu, o fatalnej grafice, są znaki, które można nazwać jako przefajnowane albo więcej przeintelektualizowane. Ich autorzy, często uznani graficy-projektanci, jakby nie zdawali sobie sprawy, że logo to graficzna synteza promocyjnego celu miasta / gminy / większego obszaru. Oraz tego, że logo przez nich przygotowywane ma komunikować w sposób zrozumiały prawdę o mieście. I między tymi dwoma wymogami należy zgrabnie ulokować estetyczne wrażenie, jakie chce się znakiem wywołać.

logo Szczecina

 

Udostępnij!